November 10, 2025
19 آبان 1404
دانشکده مدیریت هاروارد- از مجموعه” مدیریت خود”
ادبیات رهبری و مدیریت معمولاً بر یادگیری از شکست تمرکز دارد، اما مدیران ارشد باید بیاموزند چگونه موفقیت را هم شناسایی کرده و بر پایهی آن پیش بروند. وقتی رهبران بدون توقف و بدون توجه به پیشرفتهای خود، مدام به جلو حرکت میکنند، در معرض فرسودگی، کاهش تابآوری و تصمیمگیری ضعیفتر قرار میگیرند.
گفتوگو با مدیران در صنایع مختلف سه مانع اصلی را آشکار میکند که باعث میشود جشن گرفتن موفقیت برای آنان ناخوشایند باشد:
۱. شک به خود
۲. فشار دائمی
۳. هنجارهای فرهنگیای که قدردانی از خود را با خودستایی یکی میدانند
رهبران میتوانند با نمایان کردن پیشرفتها، تشخیص فشار واقعی از فشار خودساخته و بازتعریف مفهوم جشن گرفتن، اعتمادبهنفس و انگیزهی خود را حفظ کرده و بر آنچه کارآمد است متمرکز بمانند حتی در میان فشارهای بیامان.
جشن گرفتن موفقیت: چالشی خاموش
شناسایی موفقیت و پیشرفت واقعی یکی از چالشهای پنهان بسیاری از مدیران ارشد است. ترقی و تابآوری پایدار زمانی شکل میگیرد که فرد بتواند آنچه را درست پیش میرود ببیند و به رسمیت بشناسد.
با این حال در دنیای کسبوکار، بیشتر نوشتهها بر «یادگیری از شکست» تأکید دارند، اینکه چگونه پس از ناکامی برخیزیم، سازگار شویم و رشد کنیم. اما دربارهی اینکه چطور باید موفقیت را بشناسیم و پیروزی های بعدی را بر آن بنا کنیم، بهویژه در فضای فشرده و پرتنش امروز، کمتر سخن گفته شده است.
در گفتوگو با مدیران صنایع گوناگون و از تجربهی خودم در مربیگری رهبران، دیدهام که جشن گرفتن برای خود، نهتنها نادر است، بلکه برای بیشتر آنها کاری ناخوشایند به نظر میرسد. بسیاری از رهبران اذعان کردهاند که کند کردن سرعت برای قدردانی از دستاوردهایشان، برای آنها عجیب یا حتی خجالتآور است.
اما این بیمیلی هزینه دارد. وقتی رهبران بدون توقف به پیش میتازند، نهتنها خطر فرسودگی دارند، بلکه خود را از سه منبع مهم محروم میکنند:
1- تأیید درونی که مانند سپری در برابر استرس عمل میکند،
2- پاداش به خود که انگیزه را زنده نگه میدارد،
3- بهبود روحیه که خلاقیت و قضاوت درست را تقویت میکند.
در طول زمان، نادیده گرفتن این عوامل باعث کاهش تابآوری، افت انگیزه و تصمیمگیری ضعیفتر میشود یعنی دقیقاً همان چیزهایی که رهبران برای موفقیت به آن نیاز دارند.
مانع اول: شک به شایستگی (شکاف ارزشمندی)
چند مدیر گفتند حتی وقتی بهوضوح عملکرد خوبی دارند، احساس نمیکنند سزاوار جشن گرفتناند. این تردید به خود، همراه با فشار مداوم و فضای بحرانی کار، باعث میشود نتوانند توقف کنند و آنچه را درست پیش میرود ببینند.
مایک چیشلم، مدیر شرکت مشاورهی Chisholm Consulting Groupکه قبلا مدیر چند شرکت خدماتی بوده میگوید:
«در دوران سخت، تمرکز طبیعی روی حل مشکلات فوری است. حفظ کسبوکار، حمایت از کارکنان و ادامهی عملیات. در چنین شرایطی جایی برای جشن گرفتن باقی نمیماند. شما فقط درگیر خاموش کردن آتشهای متعدد هستید».
کریس سافارووا، مدیرعامل StrategyTraining.comنیز تجربهای مشابه دارد:
«من سه بار در زندگیام مهاجرت کردهام. برایم سخت است تشخیص دهم چقدر پیشرفت کردهام، چون همیشه عادت داشتهام بدون استراحت کار کنم. برایم جشن گرفتن حس غریبی دارد، انگار مجاز به آن نیستم».
راهکار: پیشرفت خود را برای خودتان قابلمشاهده کنید.
وقتی فشارها زیاد میشود و شک به خود، سراغتان میآید ممکن است جشن گرفتن را نوعی فریب یا خودنمایی بدانید. اما این کار به معنای نادیده گرفتن مشکلات نیست، بلکه نوعی اتصال به واقعیت تأثیرگذاریِ خودتان است. این اتصال، اعتمادبهنفس و تابآوری شما را تقویت میکند.
فرانک کو، مدیر ارشد سابق لینکدین و بنیانگذار شرکت Nextplayمیگوید برای مقابله با احساس «من به اندازهی کافی خوب نیستم»، دستاوردهایش را در تقویم شخصی ثبت میکند. دیدن فهرستی از کارهای انجامشده به او یادآوری میکند که چقدر پیش رفته و چه میزان تأثیر داشته است.
شما نیز میتوانید همین کار را انجام دهید: چند هدف یا چالش اصلیتان را بنویسید، سپس کنار هر یک، اقدام مشخصی را که این هفته انجام دادهاید یادداشت کنید. هر هفته پنج دقیقه وقت بگذارید تا فهرست را مرور کنید. این تمرین ساده کمک میکند مغزتان یاد بگیرد که «پیشرفت» ارزش توجه دارد.
مانع دوم: فشار بیرونی
بسیاری از مدیران گفتند ذهنیتی دارند که همیشه باید در حرکت باشند. موفقیتها را صرفاً گامی در مسیر بیپایان میدانند، نه نقطهای برای مکث و قدردانی. این نگرش، همراه با خواستههای بیوقفهی ذینفعان و هیئتمدیرهها، باعث میشود زمانی برای تفکر باقی نماند.
روری روبین، مدیرعامل Container Builds میگوید:
«همیشه از خودم میپرسم: قدم بعدی چیست؟ چطور باید باز هم بهتر شوم؟ در این حالت مدام رو به جلو میروم و کمتر فرصت دارم نگاهی به گذشته بیندازم و موفقیتهایم را ببینم.»
راهکار: تفاوت بین فشار واقعی و فشار خودساخته را بشناسید.
همهی فشارها از بیرون نمیآیند. بسیاری از رهبران بلندپرواز، ناخودآگاه از خودشان انتظار بیش از حد دارند.
مرور وظایف از دو منظر مفید است:
۱. انتظارات بیرونی،
۲. استانداردهای درونی.
مایک چیشلم میگوید هر درخواست جدید را بهعنوان بخشی از یک پروژهی بزرگتر بررسی میکند تا بتواند اولویتبندی کند. در بسیاری از مواقع درمییابد که «فوریتها»یی که احساس میکرده، در واقع خودساختهاند.
روری روبین نیز با شناسایی فشارهای درونی، یاد گرفت مرزهای محکمتری بگذارد، تعطیلات آخر هفته را حفظ کند و کارهای کماهمیت را کنار بگذارد.قاعدهی جدید او ساده است:«اگر فوریت، صراحتاً مطرح نشده آن را فوری تلقی نکن.»
بهعبارت دیگر، فشار کاری شاید تغییر نکند، اما نگرش شما باید تغییر کند. تفکر و تأمل بخشی از کار است، نه پاداش پس از پایان آن.
مانع سوم: ترس از نقض هنجارهای فرهنگی
در برخی سازمانها، جشن گرفتن از سوی رهبران میتواند خودستایانه یا نامناسب جلوه کند. بسیاری از مدیران ترجیح میدهند دستاورد خود را پنهان کنند تا مبادا بر تیمشان سایه بیندازند.
راهکار: مفهوم جشن گرفتن را بازتعریف کنید.
جشن گرفتن لزوماً به معنای برگزاری مراسم یا تبلیغ نیست. گاهی یک یادداشت شخصی، ثبت تجربه در دفترچه، یا گفتوگویی صمیمی با یک دوست میتواند همان اثر را داشته باشد.
دبورا جان یکی از مدیران ارشد حوزه آموزش میگوید:
«وقتی به موفقیتهای بزرگی میرسی رقابت، دیگر با دیگران نیست با خودت است. این دستاوردها شخصیاند و سزاوار جشن گرفتن به شیوهای شخصی.»
جنیفر مالونی ادب مدیرعامل Triple A Media میگوید پس از فروش نخستین شرکتش بهجای برگزاری مراسم، تنهایی قدم زد تا در سکوت دربارهی معنای آن لحظه بیاندیشد.
جاناتان کوپالسکی مدیر سابق بازاریابی Deloitte هر سال نامهای کوتاه برای خانواده و دوستانش مینویسد تا دستاوردها و آموختههایش را مرور کند. او میگوید این کار کمک میکند تصویر بزرگتر را ببیند و موفقیتهای تیمش را هم در این فرآیند گرامی بدارد.
سخن پایانی
جشن گرفتن دستاوردهای خود، خودخواهی نیست؛ بلکه نیرویی تثبیتکننده است در جهانی پر از فشار، تردید و سرعت.در دورانی که از رهبران انتظار میرود بیشتر، سریعتر و بینقصتر عمل کنند، بهرسمیت شناختن حتی کوچکترین موفقیتها میتواند انرژی، وضوح ذهنی و انگیزهی لازم برای ادامه مسیر را فراهم کند.اجازه ندهید این لحظات از دست بروند. با دیدن و قدردانی از آنها، اعتمادبهنفس لازم برای گامهای بعدیتان را خواهید ساخت.